De afgelopen maanden hebben wij dat bij SPORO van dichtbij ervaren. In de praktijk is opschalen namelijk vaak complexer dan verwacht.
Bij SPORO maken we circulair substraat voor paddenstoelenkwekers. Als sociale startup met sterke groeiambities betekent dit dat we volop bezig zijn met zoeken naar geschikte locaties, partners en klanten, én het regelen van financiering om onze plannen waar te maken.
Veel van deze stappen gingen met vallen en opstaan en gaandeweg hebben we al veel geleerd. En juist daarom willen we ons verhaal delen. In de wereld van start-ups worden vaak alleen successen belicht, maar wij geloven in openheid en kennisdeling. Door onze ervaringen te delen hopen we anderen te inspireren en verder te helpen.
Het idee voor SPORO ontstond vanuit onze jarenlange ervaring in de paddenstoelensector en ons werk bij Rotterzwam, het bedrijf waaruit SPORO is voortgekomen. Daar zagen we dat kleine paddenstoelenkwekers die zelf circulair substraat produceren vaak tegen dezelfde uitdagingen aanlopen.
Het handmatig maken van substraat kost veel tijd en energie, terwijl de productiecapaciteit en opbrengst beperkt blijven. Tegelijkertijd brengt het werken met reststromen operationele en juridische obstakels met zich mee, waardoor opschaling lastig blijft en het verdienmodel voor veel kwekers kwetsbaar is.
Wij zagen een kans om dit anders te doen. Ons doel werd om circulair substraat op grotere schaal en grotendeels geautomatiseerd te produceren in een fabriek. Zo willen we circulair kweken toegankelijker en voordeliger maken voor paddenstoelenkwekers.
Wij kwamen er al snel achter dat dit toch wat makkelijker gezegd dan gedaan was: hoewel geautomatiseerde productie op schaal veel voordelen biedt, vereist het ook een grote investering en veel technische kennis. Ook hebben wij geleerd dat het nodig is om de opschaling stapsgewijs aan te pakken.Vol energie gaan wij dit avontuur aan.
Deze aanpak helpt ons risico’s te beperken en geeft ons de ruimte om continu te blijven leren en verbeteren.
Een grote stap in onze ontwikkeling is de financiering die wij ontvangen via het EFRO Kansen voor West III-programma, mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie. Dankzij deze ondersteuning kunnen wij onze testopstelling realiseren, onze sterilisatietechniek opschalen en naar onze circulaire (demonstratie)fabriek toewerken. Het doel van ons project is om een lokaal ecosysteem neer te zetten, waarbij reststromen niet meer worden gezien als afval, maar als waardevolle grondstoffen.
Binnenkort nemen we onze testopstelling in gebruik, waar we verder experimenteren met ons productieproces en ons innovatieve energiezuinige sterilisatieproces in de praktijk gaan brengen.
Voor ons substraat gebruiken we reststromen zoals koffiedik, bierbostel en houtafval. Door deze grondstoffen te steriliseren voorkomen we dat ongewenste schimmels het substraat overnemen, waardoor paddenstoelen optimaal kunnen groeien.
Zonder sterilisatie kan alleen koffiedik van zeer hoge kwaliteit en versheid worden gebruikt. Met onze techniek kunnen we ook reststromen benutten die normaal niet geschikt zijn voor teelt. Daarmee vergroten we de hoeveelheid bruikbare grondstoffen en versterken we de circulaire keten.
Ons uiteindelijke doel is een volledig circulair systeem waarin reststromen lokaal worden ingezameld, verwerkt tot substraat en terugkomen als verse, lokaal geteelde paddenstoelen.
Wij verwachten eind 2026 of begin 2027 op te schalen naar een demonstratiefabriek. Daarmee leggen we de basis voor verdere opschaling. Op lange termijn willen we landelijk reststromen opwaarderen en substraat leveren. Zo kunnen we op grote schaal afvalstromen en voedselproductie slimmer met elkaar verbinden.
Meer hierover in onze volgende blogs!
Dit project wordt medegefinancierd door de Europese Unie (EFRO)/Kansen voor West.
